१९ पुस, काठमाडौं । खोल्साखाल्सीमा बगिरहेको पानीबाट घट्ट चलाउने र कुटानी पिसानीको काम गर्ने प्रचलन नेपालमा पुरानो र मौलिक परम्परागत प्रविधि हो । अब आधुनिकतासँगै ती पानीघट्टबाट थोरै लगानीमै आफ्नो गाउँलाई चाहिने बिजुलीसमेत निकाल्न सकिने ‘मेसिन’ बजारमा आइसकेको छ ।
काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा आयोजित वैकल्पिक ऊर्जाको प्रदर्शनीस्थलमा यस्तै एउटा सामान्य मेसिन देखियो, जसबाट थोरै खर्चमा सहजै बिजुली निकाल्न सकिँदोरहेछ । ढुंगाको जाँतोसमेत जोडिएको मेसिनबाट कसरी बिजुली निस्कन्छ भनेर हामीले चासो राख्यौं ।
गाउँघरमा प्रायः स-साना खोल्साहरुमा पानी बगिरहेकै हुन्छ । त्यही खोल्सा र खोलाको पानी सदुपयोग गर्ने जाँगर स्थानीयलाई आयो भने लोडसेडिङ मात्रै होइन, प्राधिकरणको महंगो बिजुलीको बिलबाट पनि मुक्ति पाउन सकिने वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्रका कर्मचारीहरुको दाबी छ ।
परम्परागत घट्टलाई सामान्य सुधार गर्दा एक घण्टामा तीन पाथीसम्म खाद्यान्न पिस्ने घट्टले ७ पाथीसम्म पिँध्न सक्छ । पुरानो शैलीका घट्टहरुलाई सुधार गरेर बिजुली निकाल्दा काठका मदानीको ठाउँमा फलामको मदानी जोडिन्छ । बगेर आएको पानी मदानीमा ठोक्किदाँ मदानीसँगै घट्ट र सँगै राखिएको जेनेरेटर पनि घुम्छ । घट्ट घुमिरहँदा पिसानीको कामसँगै बिजुली पनि निस्किन्छ ।
कहाँ-कहाँ भएको छ यसको प्रयोग ?
गाउँघरमा कुटानी पिसानीका लागि जोडिएका पानीघट्टबाटै बिजुली निकाल्न सकिन्छ भन्ने अझैसम्म धेरैलाई थाहा छैन । घट्ट चल्ने क्षमताको खोल्साको पानी नै बिजुली निकाल्न पर्याप्त हुन्छ । प्राविधिकरुपमा भन्ने हो भने प्रतिसेकेण्ड २५ देखि ३० लिटर पानी बग्ने खोल्साबाट बिजुली निकाल्न सकिन्छ ।
भिडियो-
गाउँघरमा प्रायः स-साना खोल्साहरुमा पानी बगिरहेकै हुन्छ । त्यही खोल्सा र खोलाको पानी सदुपयोग गर्ने जाँगर स्थानीयलाई आयो भने लोडसेडिङ मात्रै होइन, प्राधिकरणको महंगो बिजुलीको बिलबाट पनि मुक्ति पाउन सकिने वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्रका कर्मचारीहरुको दाबी छ ।
परम्परागत घट्टलाई सामान्य सुधार गर्दा एक घण्टामा तीन पाथीसम्म खाद्यान्न पिस्ने घट्टले ७ पाथीसम्म पिँध्न सक्छ । पुरानो शैलीका घट्टहरुलाई सुधार गरेर बिजुली निकाल्दा काठका मदानीको ठाउँमा फलामको मदानी जोडिन्छ । बगेर आएको पानी मदानीमा ठोक्किदाँ मदानीसँगै घट्ट र सँगै राखिएको जेनेरेटर पनि घुम्छ । घट्ट घुमिरहँदा पिसानीको कामसँगै बिजुली पनि निस्किन्छ ।
कहाँ-कहाँ भएको छ यसको प्रयोग ?
गाउँघरमा कुटानी पिसानीका लागि जोडिएका पानीघट्टबाटै बिजुली निकाल्न सकिन्छ भन्ने अझैसम्म धेरैलाई थाहा छैन । घट्ट चल्ने क्षमताको खोल्साको पानी नै बिजुली निकाल्न पर्याप्त हुन्छ । प्राविधिकरुपमा भन्ने हो भने प्रतिसेकेण्ड २५ देखि ३० लिटर पानी बग्ने खोल्साबाट बिजुली निकाल्न सकिन्छ ।
भिडियो-
0 comments:
Post a Comment